 |
Beeldenstorm: een zee van inspiratie
augustus 2003, Noordwijk
De zee: eens de oerkracht van creatie en inspiratie, nu een plek voor ontspanning en meditatie. Wanneer wij ons ervoor openstellen, is haar lokkende kracht nog steeds voelbaar. Ervaar die spanning op het Noordwijkse strand, als een stilte voor de storm.
Beelden helpen ons de wereld om ons heen te ontraadselen. Ze geven ons rust als we ze begrijpen en maken ons waakzaam wanneer ze "vreemd" zijn. Bekende beelden krijgen een nieuwe betekenis en laten ons binnen in een zoete droomwereld of een ware nachtmerrie.
Beeldenstorm is een theatrale voorstelling waarin de beeldcultuur van jongeren, middels een invasie haar plek opeist en een communicatiestrijd aangaat met de vertrouwde, klassieke cultuur.
Pers
NOORDWIJK
Wie vorige week in de avonduren een wandeling over het strand bij Noordwijk maakte, kon getuige zijn van een bijzonder tafereel. Daar vond van 12 t/m 17 augustus een theatrale voorstelling plaats onder de naam ‘Beeldenstorm, een zee van inspiratie’. Op de flyer die bij de voorstelling hoorde werd uitgelegd waar het over zou gaan: ‘Beeldenstorm is een theatrale voorstelling waarin de beeldcultuur van jongeren middels een invasie haar plek opeist en een communicatiewedstrijd aangaat met de vertouwde klassiek cultuur. De zee is een oerkracht van creatie en inspiratie, maar ook een plek voor ontspanning en meditatie. Wanneer we ons ervoor openstellen is haar lokkende kracht voelbaar. Ervaar die spanning op het Noordwijkse strand, als een stilte voor de storm. Beelden helpen ons de wereld om ons heen te verklaren; ze geven rust als we ze begrijpen en maken ons waakzaam wanneer ze ‘vreemd' zijn. Bekende beelden krijgen een nieuwe betekenis en laten ons binnen in een droomwereld of een nachtmerrie.
Door Tineke Bos
Tot zover de verklaring op de flyer. Voor ieder afzonderlijk mens in het publiek moet het meemaken van deze voorstelling een aparte ervaring geweest zijn en de betekenis ervan al voor iedereen verschillend zijn. Bijzonder was het zeker. Op vrijdagavond heb ik een voorstelling meegemaakt, samen met ruim 80 andere mensen. Onder de vuurtoren zat Zuster Helene aan een tafeltje om ons de toegangsbewijzen te verkopen, waarna we van een meneer gehuld in gaas met een lampenkap op zijn hoofd een rood touwtje om onze pols kregen ten teken dat we mee mochten. Omdat de belangstelling groter was dan het aantal mensen dat meekon, duurde het even voordat we goed en wel op weg konden. Kordaat doorstappend bracht de zuster ons over het strand naar de plek waar het zou gaan gebeuren. De zon ging net onder, het waaide stevig en was niet al te warm, maar door de spanning en nieuwsgierigheid had je daar geen last van.
De regisseuse Helene Kok (de hoofdzuster dus) vertelde hoe bijzonder het was om deze voorstelling op het strand te maken: ‘Het is heel inspirerend om buiten bezig te zijn en iedere voorstelling is ook weer anders. De eerste avond was het heel mistig waardoor er een hele aparte sfeer heerste. Ook hebben we springvloed gehad en een drenkeling waarnaar gezocht werd met helikopters. We konden pas beginnen met de voorstelling als we van de zee genoeg ruimte kregen. We werken met een groep enthousiaste (amateur)spelers en dansers en hoewel het best zwaar is om te werken in het mulle zand, geniet iedereen er enorm van’.
Bijzondere ervaring
Intussen naderden we de plek waar het zou gaan gebeuren. Een man trok met een hark steeds groter wordende cirkels in het zand. In het midden zat een figuur met een dierenvacht om zich heen die langzaam opstond en begon te dansen op muziek waarin vreemde stemmen en tromgeroffel doorklonken. Achter rechtop staande kamerschermen verborgen zich verpleegsters die zich af en toe lieten zien. Grijnzend deden ze een dansje, waarna een deel van het publiek meegenomen werd. Wie achterbleef werd toegezongen door één van de zusters (‘I’ll take you on a journey’), waarbij ze begeleid werd door Zr. Helene op de sambaballen. Na een telefoontje mocht ook de rest van het publiek mee. We kwamen in een enorme openlucht ziekenhuiszaal met rijen brancards die steeds twee aan twee opgesteld stonden. Het publiek ging liggen, werd toegedekt met zwart plastic en vastgesnoerd en vervolgens kregen we een koptelefoon op.
En daar lagen we dan met z’n allen naar de lucht te kijken waarin steeds meer sterren tevoorschijn kwamen. Terwijl het steeds donkerder werd luisterden we naar muziek en naar de stem van Dr. O., die ons vertelde dat het hier ging om de stem van ons onderbewuste. ‘Je bent vervreemd geraakt van je eigen onderbewuste; er komt teveel op je af en je vindt geen rust’, aldus de stem, ‘doe je ogen dicht en luister en ervaar wat de beelden voor jou betekenen’.(Of iets van die strekking, want liggend op een brancard in het donker is het lastig om aantekeningen te maken) Toen we onze ogen weer openden, zagen we rondom ons raamkozijnen met in de wind wapperende gordijnen waarop beelden geprojecteerd werden. Voor eventuele voorbijgangers moet het een heel bijzonder gezicht zijn geweest.
Applaus
Er werd ons meegedeeld dat het om een invasie van beelden ging, maar we hoefden nergens bang voor te zijn, want de zusters van waakzaamheid zouden voor ons zorgen. Schijnbaar uit het niets doken dansers op die om de bedden heen en er tussendoor dansten. Erg sfeervol was de dans langs de vloedlijn, grillige schimmen die heen en weer bewogen op de muziek en het geluid van de golven. Er gebeurde van alles, tot plotseling het bericht kwam dat de ‘kracht van de beelden te sterk werd en dat we zo snel mogelijk deze plek moesten verlaten’.
De zusters hadden nu een plastic helm op en een rood knipperlichtje op de boezem en zij gingen ons voor en zeiden dat we kalm moesten blijven en dat alles in orde zou komen. In het kielzog van Zuster Helene met zaklantaarn liepen we terug over het strand (nog een hele tippel) naar de vuurtoren. Daar was ook iets bijzonders mee aan de hand. Al vanuit de verte zagen we vuur en vlammen op de toren, die steeds duidelijker werden naarmate we dichterbij kwamen. ‘Het is niet voor niets een vuurtoren’, zei de zuster, ‘de voorstelling is nog niet voorbij.’
Toen we met z’n allen terug waren op het Vuurtorenplein zagen we dat er een film geprojecteerd werd op de zijkant van de vuurtoren. Indringende beelden waarnaar we met ons hoofd achterover stonden te kijken. Aan het eind konden we lezen dat de voorstelling een productie was van stichting Fields of Wonder, het concept van Geert van der Velden, de choreografie van Annabelle Lopez Ochoa, verder met medewerking van Deniz Pedük, Jos Agasi, Jurjen Alkema, Elke van Eden en Tahir Idouri. Een welgemeend applaus was hun deel.