 |
Beeldenstorm: een zee van inspiratie
augustus 2004, Noordwijk
De zee: eens de oerkracht van creatie en inspiratie, nu een plek voor ontspanning en meditatie. Wanneer wij ons ervoor openstellen, is haarlokkende kracht nog steeds voelbaar. Ervaar die spanning op het Noordwijkse strand, als een stilte voor de storm.
Beelden helpen ons de wereld om ons heen te ontraadselen. Ze geven ons rust als we ze begrijpen en maken ons waakzaam wanneer ze "vreemd" zijn. Bekende beelden krijgen een nieuwe betekenis en laten ons binnen in een zoete droomwereld of een ware nachtmerrie.
Beeldenstorm is een theatrale voorstelling waarin de beeldcultuur van jongeren, middels een invasie haar plek opeist en een communicatiestrijd aangaat met de vertrouwde, klassieke cultuur.
Pers
Wonderlijke voorstelling ‘Beeldenstorm’ op het Noordwijkse strand
‘Een gedicht dat je beleeft’
NOORDWIJK Van 10 t/m 15 augustus vond op het Noordwijkse strand de voorstelling ‘Beeldenstorm’ plaats.
De stichting ‘Fields of Wonder’ hernam deze voorstelling wegens het succes van vorig jaar.
door Carla Broekhuizen
De aanvang van de voorstelling was om 20.30 uur op het Vuurtorenplein. Omdat hier om die tijd nog geen enkele activiteit viel te bespeuren die een voorstelling deed vermoeden, liep ik maar naar boven om te kijken of ik soms bij de vuurtoren zelf moest zijn. Daar hadden zich inderdaad wat meer mensen verzameld, maar dat was dan ook het enige. Zou het soms afgelast zijn vanwege het dreigende grijze wolkenpak wat boven zee hing?
Dat was gelukkig niet het geval, vanuit het niets zo leek het, kwam opeens een verpleegster van het type ‘niet zeuren, ik weet wat goed voor jullie is’ op ons afstappen. Ik ben zuster Heleen, zei ze ferm, en of we maar mee wilden komen. Ze zette er direct een stevige vaart in en gedwee liep de groep van een man of veertig achter haar aan richting strand.
Na een stief kwartiertje doorstappen richting Langervelderslag zagen we in de verte wat zwarte obstakels staan. Het was nog niet zichtbaar wat het precies was, maar ik begon te vermoeden dat daar onze bestemming voor deze avond lag.
Fikse kuitspieren
Liepen we net zo lekker op het harde zand, toen we door zuster Heleen naar rechts werden gedirigeerd richting de duinen het mulle zand in. Dat viel voor vele nog niet mee, maar van vijf minuten ploeteren door het zware zand krijg je wel sterke kuitspieren. Bijna boven aan het strand bij de duinen bogen we weer af naar links, recht op de zwarte obstakels af.
Daar lag, in het midden van een cirkel, een langharige dode hond, althans zo leek het wel. Om, wat op een dode langharige hond leek heen, liep een figuur met een hark in een langzaam tempo. Met zijn hark maakte hij de cirkel steeds groter.
Uit grote speakers klonk muziek, een wat dreigend monotoon geluid. Plots begon er iets te bewegen in het midden van de cirkel. Een dode hond was het dus gelukkig niet. Heel langzaam verscheen er een hand vanachter de berg zwart haar en ook verscheen er aan de achterkant een been. De gebaren traag en verstild volgde de muziek. Steeds meer werd zichtbaar van de mens achter de berg haar. Uiteindelijk verscheen er een oudere tanige man in lendendoek. Met enige moeite vond hij in het zand het begin van een stuk touw, wat met trage gebaren onder de grond vandaan werd getrokken.
Er leek geen eind te komen maar na een meter of tien veranderde het touw van kleur en het laatste rode stuk kwam uit de grond. De muziek veranderde en de man verdween langzaam achter de zwarte obstakels. Daar was ondertussen ook beweging ontstaan. Eerst een paar maar toen steeds meer verpleegsters bewogen zich vanachter de zwarte schermen. Gekleed in zuster Clivia uniformen, zagen deze verpleegsters er solide maar toch enigszins dreigend uit. Met dezelfde ferme stap als zuster Heleen liepen ze fanatiek op het publiek af. In hun handen een aan elkaar geknoopte ‘rode draad’.
Veilig gevoel
Zonder aarzelen werd het aanwezige publiek willoos meegetrokken achter de zwarte schermen. Hierachter bevonden zich nog veel meer zwarte schermen. Nu dichterbij gekomen was duidelijk dat dit brancards waren die keurig in het gelid op het strand lagen. Twee aan twee werd het publiek liefdevol door de verpleegsters op deze brancards gevleid. We werden goed ingepakt in het zwarte landbouwplastic en dat gaf zowaar een veilig gevoel. Achter iedere brancard stond een infuuspaaltje met daaraan een cassetterecorder met headset. Deze werd op je oren geplaatst en het bandje gestart.
Een dame, met de stem van zuster Heleen begon aan een verhaal. Het ging over iemand die wilde leren vliegen. Luisterend naar het verhaal kreeg ik de neiging mijn ogen te sluiten, maar gefascineerd door de bijzondere omgeving en het alsmaar grijzer wordende wolkendek bleef ik toch maar kijken. Dat het ondertussen begon te lichten boven zee, was op de een of andere manier niet eens verontrustend. De stevige ‘pleegzuster bloedwijn’ schoenen die alsmaar rondom mijn hoofd liepen gaven een gevoel ‘niks aan de hand, wij waken over u’. De steeds luider wordende muziek kondigde het einde van het verhaal aan. De headset werd verwijderd en iedereen ging een beetje overeind zitten. De volgende verrassing stond alweer klaar. Op schermen, gemaakt van een ijzeren constructie met daartussen een witte voile-achtig doek gespannen, werden beelden geprojecteerd. Je wist gewoon niet waar je moest kijken, overal gebeurde wat. In zwart geklede danseressen bewogen zich voor, achter en tussen het publiek. De videobeelden veranderden steeds en waren overal. Achter ons werd door dezelfde figuur die aan het begin het begin van de voorstelling met een hark rondliep, met rode verf geschilderd op een enorme container. Het was fascinerend, de muziek, de danseressen, de videobeelden en dit allemaal in zo’n bijzonder decor van zand, zee, dreigende wolkenpartijen en het naderende onweer boven zee.
Reacties
Plotseling stilte, een radio-oproep aan zuster Heleen. We moesten het strand verlaten en snel. Geen paniek, riep zuster Heleen, volg mij, ik breng jullie terug naar waar je vandaan kwam. Het was ondertussen donker geworden en met grote zaklampen werd de weg naar ons veilige oplichtende baken, de vuurtoren, geleid. Lichtflitsen boven zee, een losbarstend vuurwerk bij Scheveningen en een verlicht schip op zee waren de extra’s die we er zomaar bij kregen. Dit kan alleen maar in een openluchttheater. De in de voorstelling geïntrigeerde vuurtoren diende als projectiescherm voor nog meer videobeelden. Het was een mooi einde van een bijzondere voorstelling. Na afloop van de voorstelling sprak ik nog even met drie dames uit het publiek en vroeg hun reactie.
Een geweldige ervaring, een gedicht wat je beleeft.
Ik weet nog steeds niet weet waar het nu echt over ging maar ik vond het gaaf en zal de ‘beelden’ niet snel zal vergeten.
Ik vond het een absurdistisch dansgebeuren en heb er van genoten.
Zo zie je maar dat iedereen het anders ervaart maar vooral positief.
Beeldenstorm voert naar nieuwe Extase
Twee voorstellingen op strand van Noordwijk en in Leiderdorp
door Theo de With
NOORDWIJK/LEIDERDORP Het theaterplatform Fields of Wonder speelt deze maand twee verschillende voorstellingen op het strand van Noordwijk. De voorstelling Beeldenstorm gaat een week lang op herhaling. Daarna wordt vier avonden Extase, een nieuwe productie, gespeeld. Deze voorstelling verhuist vervolgens naar de Houtkamp in Leiderdorp.
Met Beeldenstorm had Geert van der Velden, regisseur en initiatiefnemer van Fields of Wonder, vorig jaar succes op het Noordwijkse strand. De toeschouwers werden door een struise hoofdzuster van de voet van de vuurtoren meegenomen naar het strand bij de Noordduinen. Daar stonden brancards klaar waarop alle bezoekers werden vastgegespt. Vanuit die ongemakkelijke positie kregen zij tal van vervreemdende beelden en geluiden voorgeschoteld.
Een afgeleide van dit project was in februari in de galerie van het LUMC in Leiden te zien. Door de medische omgeving kreeg het noodhospitaal met veldbedden een totaal andere betekenis. Ik heb daar ontzettend veel reacties op gekregen, zegt Van der Velden. Veel mensen waren teleurgesteld dat ze de voorstelling op het strand niet hadden gezien. Omdat hij alle spullen nog in huis had, besloot Van der Velden een reprise te maken.
Het is geen herhaling. Er is een nieuw verhaal op de koptelefoon te horen, er zijn andere spelers en de dansen zijn meer op jongeren gericht, somt de regisseur op. De voorstelling is doorontwikkeld. Scherper en interessanter gemaakt. De voorstellingen van Beeldenstorm worden gehouden van dinsdag 10 tot en met zondag 15 augustus, om 20.30 uur, bij de Noordwijkse vuurtoren.
In de week erna, van donderdag 19 tot en met zondag 22 augustus, presenteert Fields of Wonder op hetzelfde strand de nieuwe productie Extase.
Van der Velden ziet het als een logisch vervolg op eerdere voorstellingen. Bij hem heeft altijd het beeldende aspect van theater voorop gestaan. Hij laat de acteurs geen verhaal vertellen. Ik probeer ze energie te laten doorgeven.
Uit Beeldenstorm heb ik een ritueel gehaald en dat verder ontwikkeld. Tegelijkertijd was hier vorig jaar de Yorin Beach Party. Met behulp van muziek, dans en xtc probeerden jongeren daar in extase te komen. Ik zag opeens parallellen met oude rituelen, waarin in feite hetzelfde gebeurt. In de voorstelling probeer ik de jongerencultuur te koppelen aan de klassieke cultuur.
Het strand vindt Van der Velden een uitermate geschikte plek voor zijn voorstellingen. Het heeft geen enkele drempel en tijdens de repetities lopen er mensen langs. Hun interesse wordt dan vaak al gewekt. Maar na een flink aantal voorstellingen in Noordwijk wil ik volgend jaar meer naar Leiden opschuiven. Mede daarom spelen we Extase op 27 en 28 augustus in Leiderdorp als onderdeel van het Houtkampfestival. Zo’n beboste omgeving geeft de voorstelling een ander karakter dan de weidsheid van het strand.