 |
Beeldenstorm: een zee van rust
Theatrale installatie in het LUMC
januari 2004, Leiden
Elke dag als je wakker wordt treed er een ingrijpende verandering op in je hersenen. Een innerlijke wereld komt tot leven: je komt tot bewustzijn. Uit de massa zenuwcellen die tijdens onze slaap op een laag pitje heeft gestaan, komt een nieuwe gewaarwording. het gevoel dat je een bewust mens bent. Op één of andere manier geven je hersenen je de onbeschrijfelijke ervaring dat jij jij bent.
De ruimte waar je je in bevindt kan dat gevoel versterken omdat het je bewuster maakt van jezelf. In je vertrouwde omgeving ben je je er vaak niet van bewust, maar bijvoorbeeld bij het betreden van een kathedraal of ziekenhuis treedt er een dergelijke gewaarwording op. Alsof de ruimte met je communiceert en iets van je verlangt, of vraagt: "Hoe gaat het met jou?"
Pers
Op reis naar het innerlijk
Beeldenstorm woedt in LUMC
LEIDEN De ruimte van de galerie LUMC is getransformeerd tot eenbezinningsruimte middels een installatie waarin projecties en wisselendbeeld aanwezig zijn. Er staan tientallen veldbedden opgesteld,afgebakend door een laag gaasdoek. Projecties verschijnen rondom op degazen vitrages. Bezoekers kunnen door middel van een visuelebeeldenreeks én via een veldtelefoon een ‘reis’ ondernemen. Die voerthen volgens de makers naar hun innerlijk.
De voorstellingen dieeerder op het strand van Noordwijk werden gegeven, zullen in dezeBeeldenstorm terugkeren in de vorm van videobeelden engeluidsfragmenten die speciaal zijn bewerkt voor deze installatie. Voorwie bereid is verder te gaan, is er ook de veldtelefoon, waarmee debezoeker de reis naar zijn eigen verre einders kan maken. De theatraleinstallatie ‘Beeldenstorm, een zee van rust’ is in galerie LUMC te zientot en met 15 februari van 9.00 tot 20.00u.
Tijdens de bezoekuren iseen personage aanwezig die de bezoekers informeert over het project ofdesgewenst begeleidt om op een veldbed de audiotour te ondergaan.‘Beeldenstorm’ is een initiatief van Stichting Fields of Wonder, eenplatform voor theater en cultuur in Leiden en de Bollenstreek .
Door Theo de With
LEIDEN De entree van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft net eenverbouwing achter de rug. Hout domineert in de hal. Het moet hetziekenhuis een warmere uitstraling geven. Maar om nou op deze plek ookeen noodhospitaal in te richten? In twee lange rijen staan veldbeddenin het gelid. Een zuster in gesteven uniform houdt de wacht.
Kunstnatuurlijk. Want we kennen deze ruimte als de galerie van het LUMC. Nuechter geen kleurrijke schilderijen of bronzen beelden, maar een‘theatrale installatie’. Tot op het hoogste niveau heeft de directiemoeten vergaderen of dit wel kon, zegt initiatiefnemer Geert van derVelden uit Leiderdorp. Theater in het ziekenhuis? Nee, dat kon niet. Zewilden wel de installatie plaatsen, maar dan zonder acteurs.Uiteindelijk is als compromis uit de bus gekomen dat er één zusteraanwezig mag zijn. Ik maak tenslotte geen beeldende kunst, maarbeeldend theater.
Zuster Katell is deze middag belast met hettoezicht op het theatrale veldhospitaal. Ze krijgt nauwelijks kans zichin haar boek te verdiepen, want de toeloop is groot. Verpleegkundigenin een iets moderner uniform dan zij draagt, proberen giechelend debedden uit. Ook bezoekers van het ziekenhuis lopen nieuwsgierig de metdunne doeken afgeschermde ruimte in. Een verwarde vrouw klampt Katellaan. Zuster, ik ben mijn handtas kwijt. Heeft u ‘m gezien? Alles ziterin. Als een echte zuster probeert ze de vrouw te kalmeren.
Katellis in werkelijkheid een van de vrijwilligers van de stichting Fields ofWonder. Deze twee jaar geleden door Geert van der Velden opgerichtestichting maakt theater op locatie. Er werd bijvoorbeeld gespeeld ophet Noordwijkse strand en in de Meelfabriek van Leiden. Dit project inhet LUMC is eigenlijk een vervolg op de voorstelling ‘Beeldenstorm’,die vorig jaar werd opgevoerd. Bezoekers kwamen toen op het zandgeplaatste veldbedden terecht. Ze werden door een kudde klonen vanKlivia vastgegespt om een rustkuur te ondergaan. Met meditatieve muzieken hallucinerende beelden. Ook nu probeert zuster Katellbelangstellenden ertoe te bewegen tijd voor zichzelf te nemen. Het iseen soort uitgeklede versie van ‘Beeldenstorm’. Geen geploeter door hetzand, één in plaats van veel zusters, geen rituele dansen. Iets daarvanis nog wel terug te zien op de beelden die op de dunne doeken wordengeprojecteerd. Liggend op zo’n brancard kun je de vage beelden rustigop je laten inwerken. Een veldtelefoon levert het bijbehorende geluid.Veel ruis op de lijn. Is dat het ruisen der golven of gewoon eenslechte verbinding? Een voorstelling op deze plek was inderdaad eenbrug te ver, erkent Ella van Zanten van de kunststichting LUMC. Maar opdeze manier hebben we de theatrale kant van het project oevereindgehouden. Door de aanwezigheid van de zuster ontstaat er interactie methet publiek. Als er niemand bij de bedden zou zitten, vervliegt debetekenis van dit project. Zo’n zorgzame zuster vind ik een mooigegeven voor een ziekenhuis. Het is toch een soort ideaal: altijdiemand bij de hand die voor je zorgt.
Zuster Katell past wel in ditplaatje. Ze stimuleert nieuwsgierigen om toch vooral even te gaanliggen en een moment voor zichzelf te nemen. Ik had net een mevrouw diedaarbij ook nog haar schoenen uitdeed. Zo hoort het.